Değerleme Ve Değerleme Uzmanlığı Kavramları

Değerleme; genel anlamda, bir taşınmazın, taşınmaz projesinin ya da taşınmaza bağlı hak ve faydaların değerleme günündeki olası değerinin, bağımsız, tarafsız ve objektif ölçütlere ve verilere dayanarak belirlenmesidir. Değerleme konusu olarak; sınai tesis ekipmanı, antika, takı-mücevher gibi taşınabilir mülkler ve boş arazi, bina ve ilgili diğer hak ve faydalar gibi taşınmaz mülkler ele alınabilir.

 Değerleme Uzmanı ise; gayrimenkul, şirket ve makine-ekipman gibi konularda değerle ilgili kanaati ortaya koyma bilgisine, becerisine ve ehliyetine sahip olan kişidir. Değerleme uzmanı, görevlerini yaparken bazı standartları yerine getirmekle ve etik kurallarına uymakla yükümlüdür. Değerleme uzmanı, değerleme işini yerine getirirken, hizmetin kullanıcıları ve kanaatin oluşturulmasında yardımcı olan kişi ve kurumlar ile olan ilişkilerinde dürüstlük ilkesine ve gizlilik esasına bağlı kalmalı, tarafsızlık ilkesinden sapmamalı, kullanıcılara karşı ayrım gözetmemeli, taraflara karşı herhangi bir önyargı beslememeli ve kendi çıkarını gözetmemelidir. Ayrıca, görevini yerine getirirken çıkar çatışmalarına sebebiyet vermemeli, profesyonel değerleme uygulamaları standartlarına bağlı kalmalı ve gerekli bilgi birikimine, yeterliliğe ve deneyime sahip olmalıdır. Uzman, yeterlilikleri konusunda yanıltıcı olmamalı ve ancak yeterliliğine uygun işleri kabul etmelidir.

Ağustos 2001 tarihi itibariyle Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) "Gayrimenkul Değerleme Uzmanı" kavramını resmi olarak duyurmuş ve değerleme uzmanların lisanslanması ve sicillerinin tutulması konularında tek yetkili merci olmuştur.

SPK tarafından yayınlanan Lisanslama ve Sicil Tutmaya İlişkin Esaslar Tebliği’nde değerleme uzmanı; "Gayrimenkul değerleme şirketlerinde gayrimenkulun, gayrimenkul projesinin veya gayrimenkule bağlı hak ve faydaların rayiç değerini bağımsız ve tarafsız olarak takdir etmekle görevli personel" olarak tanımlanmıştır.

Gayrimenkul Değerleme Hizmeti Verecek Şirketlere İlişkin Esaslar Tebliğinde ise değerleme uzmanlarının bahsi geçen lisansı alabilmeleri ve SPK tarafından "Gayrimenkul Değerleme Uzmanı" olarak tanınabilmeleri için konuyla ilgili 4 yıllık üniversitelerden mezun olmaları, en az 3 yıllık iş tecrübesine sahip olmaları, aynı anda birden fazla gayrimenkul değerleme şirketinde çalışmamaları, emlak komisyonculuğu faaliyetinde bulunmamaları, bağımsız ve objektif olmaları, meslekleri ve meslek onurlarıyla bağdaşmayan davranışlarda bulunmamaları gibi prensipler belirlenmiştir.